Mężczyźni w lekturach

Nasz świat jeszcze od czasów prehistorycznych nosił znamiona patriarchatu, nic zatem dziwnego, że w literaturze pojawiają się przede wszystkim postaci mężczyzn. W literaturze starożytnej herosami byli właśnie mężczyźni, tacy jak na przykład Hektor, Achilles i Odyseusz – bohaterowie epopei Homera, warto jednak wspomnieć również o postaci króla Kreona z „Antygony”, czyli tragedii greckiej Sofolkesa. W późniejszych czasach pojawiły się między innymi takie postaci jak tragiczni bohaterowie dramatów Williama Szekspira – Makbet i Hamlet, jak również Otello. W losy ich trzech oczywiście wplątane były jednak również kobiety. Oryginalną postacią jest między innymi Tartuffe, czyli „Świętoszek” mistrza francuskiej komedii Moliera – oszust i obłudnik. W polskiej literaturze pierwsi prawdziwi bohaterowie pojawiają się w zasadzie dopiero w czasach romantycznych – u Adama Mickiewicza są to między innymi Konrad z „Dziady„, a także Jacek Soplica w „Pan Tadeusz„, znany również jako Ksiądz Robak. Juliusz Słowacki dodaje tutaj również postać Kordiana. Z romantyzmu zachodniego pamiętamy z kolei Giaura – bohatera byronowskiego, oraz Wertera z powieści Goethego. W pamięci zapisali się nam bohaterowie pozytywistyczni, przede wszystki Stanisław Wokulski w „Lalce” Bolesława Prusa oraz Andrzej Kmicic z „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Literatura obcojęzyczna z kolei przyniosła nam postać Raskolnikowa, czyli zbrodniarza ze „Zbrodni i Kary” Fiodora Dostojewskiego, jak również późniejszego „Małego Księcia” – najsłynniejszą postać dziecięcą w historii literatury.

 

Bohaterowie Pana Tadeusza

Pan Tadeusz„, czyli epopeja narodowa napisana przez naszego wieszcza Adama Mickiewicza, to poetycka powieść wręcz przepełniona barwnymi postaciami. Najsławniejszy jest oczywiście sam Pan Tadeusz, młody chłopak, który po okresie nauki powraca w swoje rodzinne strony. Jednak to nie Tadeusz jest głównym bohaterem tej opowieści. O ile bowiem Tadeusz staje się bohaterem przede wszystkim historii miłosnych – flirtów z niewinną Zosią oraz kokieteryjną Telimeną, to prawdziwym łącznikiem pomiędzy wszystkimi wątkami dzieła jest Jacek Soplica. Jacek Soplica to dawny hulaka i awanturnik, którego miłość została odrzucona, co zakończyło się zamordowaniem w afekcie ojca ukochanej, Stolnika, dziadka wspomnianej Zosi. Soplica udaje się na wygnanie, z którego nie wraca przez wiele lat. W tym czasie przechodzi psychiczną przemianę. Z awanturnika i pyszałka staje się skromnym patriotą. Przywdziewa mnisi kaptur i mało chwalebne imię Robak. Pod tą postacią, po latach walki o Ojczyznę, powraca w rodzinne strony, gdzie oczywiście nikt nie rozpoznaje w nim jego prawdziwej tożsamości. Dopiero na łożu śmierci zdradza ją, uzyskując przebaczenie za swoje dawne czyny. „Pan Tadeusz” to również postaci między innymi Sędziego, Hrabiego i Gerwazego, oraz wielu słynnych postaci dalszego planu, takich jak choćby Jankiel czy Domeyko i Doweyko. Ogromne znaczenie mają tutaj postaci Zosi i Telimeny, bardzo w stosunku do siebie odmienne. Zosia stanie się po latach sztandarowym przykładem „polskiej kobiety anioła”, z kolei Telimena to klasyczna polska kokietka.

 

Bohaterowie literatury polskiej

W początkach literatury polskiej trudno w zasadzie wskazać konkretnych bohaterów literackich, może poza Panem, Wójtem i Plebanem, jednak wielu z was mogłoby to nazwać nadużyciem. Prawdziwi bohaterowie pojawiają się w zasadzie dopiero w dobie romantyzmu. Kreują ich Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki. W przypadku tego pierwszego warto wskazać przede wszystkim na „Pan Tadeusz„, gdzie pojawiają się postaci Jacka Soplicy i Tadeusza, ale również postaci kobiece – Telimena i Zosia. Ponadto warto wspomnieć o Konradzie z „Dziady” oraz o Konradzie Wallenrodzie. Juliusz Słowacki to przede wszystkim tacy bohaterowie jak Kordian z dramatu pod tym samym tytułem, ale również Anhelli i Beniowski, którym poświęcił poematy. Galerię bohaterów literackich dostarczyli nam również pisarze doby pozytywizmu. Przede wszystkim mamy tutaj zatem postaci z kart powieści Henryka Sienkiewicza. Są to między innymi Jan Skrzetuski, Michał Wołodyjowski i Andrzej Kmicic, czyli bohaterowie słynnej trylogii. Spośród nich najciekawszy wydaje się bohater „Potopu”, czyli Andrzej Kmicic, którego przemiana duchowa przebiegała bardzo podobnie jak w przypadku Jacka Soplicy, choć śledzimy ją całą na kartach powieści. U Sienkiewicza pojawiają się również ważne postaci kobiece, takie jak Oleńka Billewiczówna w „Potopie” czy Danusia i Jagienka w „Krzyżakach”. Z kolei u Bolesława Prusa w „Lalce” obok Stanisława Wokulskiego występuje Izabela Łęcka, swoją kokieteryjnością nawiązująca w pewnym sensie do Telimeny. Prawdziwymi, bo autentycznymi bohaterami są natomiast Zośka, Alek i Rudy z „Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego.

 

You are currently browsing the archives for the Bohaterowie literaccy category.

  • Categories

  •